The MUMMY
NIEUWS - Cast

Karel Dibbets (1947-2017) ontsloot bioscoopgeschiedenis

06 juni 2017

Op 28 mei is op 70-jarige leeftijd filmhistoricus Karel Dibbets overleden. Hij was al geruime tijd ziek. Dibbets was een autoriteit op het gebied van de Nederlandse filmgeschiedenis, in het bijzonder die van voor 1940. Zo bracht hij nauwkeurig de komst van de geluidsfilm naar Nederland in kaart. Zijn grootste prestatie was het opzetten en coördineren van de website Cinema Context die de vroege Nederlandse filmcultuur ontsluit.  

Karel Dibbets was een van de eerste onderzoekers in Nederland die vanuit een wetenschappelijke achtergrond naar de filmgeschiedenis keek. Na het doorlopen van de Filmacademie studeerde hij economische en sociale geschiedenis, waarna hij docent mediageschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam werd. In veel van zijn publicaties besteedde hij aandacht aan sociaal-economische aspecten van het bioscoopbedrijf, zoals in zijn proefschrift over de komst van de geluidsfilm in Nederland (1993). 

Als een van de eerste onderzoekers maakte Dibbets duidelijk dat film een essentieel onderdeel van de cultuurgeschiedenis is. Zo trok hij nadrukkelijk aan de bel toen het toenmalige Filmmuseum eind jaren tachtig unieke films uit de Desmet-collectie wilde ruilen. Inmiddels geldt die collectie als nationaal erfgoed en wordt als zodanig ook erkend door UNESCO.

Met Cinema Context begon Dibbets in 2003 een online encyclopedie van de Nederlandse bioscoopcultuur. De website documenteerde naast films ook distributeurs, theaters en individuen werkzaam in de filmbranche. Zo heeft de Cinema Context informatie paraat over 1646 bioscopen in 400 steden en meer dan 100.000 voorstellingen. Een kleine 50.000 keuringsdossiers werden in de loop der jaren ingevoerd. Via Google Maps zijn alle locaties in Nederland waar ooit een bioscoop heeft gestaan, zichtbaar gemaakt.

De Britse filmhistoricus Luke McKernan noemde Cinema Context ooit ‘the finest film reference source on the Web, for all film let alone silent film.’ Het feit dat Dibbets zich voornamelijk beperkte tot de periode 1896-1960 maakte Cinema Context toch vooral een databank voor filmwetenschappers, maar dat doet niets af aan de enorme prestatie die Dibbets heeft geleverd. Zelf zei hij hierover: ‘Dankzij Cinema Context zijn we in staat het DNA van de Nederlandse filmcultuur bloot te leggen.'

Dibbets was een pionier van de Nederlandse filmgeschiedschrijving / Foto: Liesbeth Dingemans; website Karel Dibbets

Mark van den Tempel

Mark van den Tempel covert als freelance publicist en documentairemaker al twintig jaar onderwerpen op het gebied van entertainment, kunst, architectuur en muziek voor tijdschriften (o.a. Nieuwe Revu, Filmkrant) en broadcasters. Sinds kort maakt hij ook promotiefilms voor bedrijven en culturele instellingen.
LinkedIn markvandentempel

Aantal reacties: 0
Let op: uw reactie heeft goedkeuring van de beheerder nodig voordat het geplaatst wordt.
XX_COCO_BANNER(240x180)
Banner_GirlsNightOut_240x180
17102.BARCO.HollandFilmNieuws.onlinebanner.v2
Banner-Verschrikkelijke Ikke 3
LOGAN LUCKY_HFN_240x180px_v1
Banner Cinejobs 240x180px
35576.CC_Banner_Carma_tbv_Holland_film_nieuws_240x180px_v2
XX_HITMAN'S-BODYGUARD_BANNER(240x180)